Geregistreerd partnerschap of samenwonen beëindigen


Niet getrouwd, en toch veel te regelen bij het uit elkaar gaan

Niet elk stel dat uit elkaar gaat, was getrouwd. Ook een geregistreerd partnerschap of een samenwoonrelatie eindigen brengt vaak veel praktische en financiële zaken met zich mee — soms zelfs meer dan mensen vooraf verwachten. De juridische route verschilt per situatie, maar de behoefte aan heldere afspraken is precies dezelfde als bij een echtscheiding.

Mediation Rivierenland begeleidt zowel de beëindiging van een geregistreerd partnerschap als het uit elkaar gaan van samenwonende partners, met dezelfde zorgvuldige aanpak als bij een echtscheiding.


In het kort:

  • Een geregistreerd partnerschap zonder minderjarige kinderen kan buiten de rechter om worden beëindigd
  • Met minderjarige kinderen is ook bij een partnerschap een ouderschapsplan verplicht
  • Samenwonen kent geen wettelijke scheidingsprocedure, maar wel vaak een samenlevingscontract om af te wikkelen
  • Beëindiging van samenwoning kent een lagere eigen bijdrage dan een officiële echtscheiding
  • Ook zonder huwelijk kunnen er afspraken nodig zijn over de woning, spullen en eventuele kinderalimentatie


Geregistreerd partnerschap beëindigen

Een geregistreerd partnerschap kent, anders dan een huwelijk, de mogelijkheid om buiten de rechter om te worden beëindigd, mits er geen minderjarige kinderen bij betrokken zijn en beide partners het eens zijn. In dat geval kan een gezamenlijke verklaring, opgesteld door een advocaat of notaris, samen met een beëindigingsovereenkomst bij de gemeente worden ingeschreven. Zijn er wel minderjarige kinderen, dan is, net als bij een huwelijk, een procedure via de rechtbank nodig, inclusief een verplicht ouderschapsplan.


Samenwonen beëindigen: geen wettelijke procedure, wel veel te regelen

Voor ongehuwd samenwonenden bestaat er geen wettelijke scheidingsprocedure zoals bij een huwelijk. Toch is er vaak minstens zoveel te regelen: de verdeling van de woning (koop of huur), gezamenlijke spullen, eventuele gezamenlijke schulden, en, als er kinderen zijn, een ouderschapsplan en kinderalimentatie. Was er een samenlevingscontract opgesteld, dan vormt dit het uitgangspunt voor de afwikkeling.


Juist omdat er geen vaste wettelijke procedure is, is het extra belangrijk om afspraken schriftelijk en zorgvuldig vast te leggen. Zonder een officiële scheidingsprocedure is er immers geen rechter die vanzelf toetst of alles goed geregeld is. 


Wat is het verschil in kosten?

Beëindiging van samenwoning kent, in tegenstelling tot een echtscheiding, geen griffierecht bij de rechtbank en kan daardoor al vanaf een lagere eigen bijdrage worden afgewikkeld. Meer hierover lees je op onze pagina over wat scheiden kost. Ook voor samenwonenden met kinderen geldt overigens dat een ouderschapsplan wettelijk verplicht is. 


Ouders kunnen er voor kiezen wel naar de rechtbank te gaan om het ouderschapsplan te bekrachtigen. Enkel met een bekrachtigd ouderschapsplan is het LBIO in te schakelen, mochten afspraken over kinderalimentatie niet worden nagekomen. Als het ouderschapsplan naar de rechtbank gaat komen de gereduceerde griffiekosten en de advocaatkosten er nog bij.


Wat gebeurt er met de woning?

Bij een koopwoning die op beider naam staat, geldt bij het uit elkaar gaan grotendeels dezelfde afweging als bij een echtscheiding: verkopen, of één partner neemt de woning (en de hypotheek) over. Bij een huurwoning op één naam heeft de andere partner in beginsel geen automatisch recht om te blijven, tenzij hierover afspraken zijn gemaakt of de rechter, bij kinderen, tijdelijk voortgezet gebruik toewijst.


Vrijblijvend kennismaken met Mediation Rivierenland

Benieuwd wat Mediation Rivierenland voor jullie kan betekenen? Op de pagina Mediation Rivierenland – kort en bondig lees je in het kort wie we zijn, wat mediation kost en hoe je vrijblijvend kennis kunt maken. Bellen kan ook direct: 06-57206964, of mail naar info@mediationrivierenland.nl.


Veelgestelde vragen


  • Kan een geregistreerd partnerschap altijd zonder rechter worden beëindigd?

    Alleen wanneer er geen minderjarige kinderen zijn en beide partners het eens zijn. Zijn er wel minderjarige kinderen, dan is een procedure via de rechtbank verplicht.

  • Hebben samenwonende partners recht op partneralimentatie?

    Nee, het wettelijke recht op partneralimentatie geldt alleen voor gehuwden en geregistreerd partners, niet voor samenwonenden,  tenzij dit uitdrukkelijk in een samenlevingscontract is afgesproken.

  • Is een ouderschapsplan ook verplicht als we nooit getrouwd zijn geweest?

    Ja, zodra er sprake is van gezamenlijk gezag over minderjarige kinderen, geldt de verplichting tot een ouderschapsplan ongeacht de relatievorm.

  • Wat als we geen samenlevingscontract hadden?

    Ook zonder samenlevingscontract kunnen jullie via mediation afspraken maken over de verdeling van bezittingen, schulden en, indien van toepassing, de kinderen.

  • Moet kinderalimentatie ook worden geregeld bij samenwonenden?

    Ja, de regels voor kinderalimentatie gelden op dezelfde wijze, ongeacht of de ouders getrouwd waren, een geregistreerd partnerschap hadden, of samenwoonden.

  • Kost beëindiging van een geregistreerd partnerschap evenveel als een scheiding?

    Zonder minderjarige kinderen en zonder tussenkomst van de rechter zijn de kosten doorgaans lager dan bij een volledige echtscheidingsprocedure.