Verschil tussen een mediator en een scheidingsadvocaat

Twee verschillende routes naar hetzelfde eindpunt: een afgeronde scheiding

Bij een scheiding kun je grofweg twee routes bewandelen: via een mediator, of via twee eigen advocaten. Beide routes leiden uiteindelijk tot een officiële echtscheiding, maar het proces, de sfeer en vooral ook de kosten verschillen aanzienlijk. Dit artikel zet de belangrijkste verschillen op een rij — inclusief een concreet overzicht van de tarieven van beide routes — zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.

Belangrijk om te weten: er is niet één 'juiste' keuze. Welke route het beste past, hangt af van jullie onderlinge verstandhouding, de complexiteit van de situatie, en hoeveel waarde jullie hechten aan eigen regie versus individuele belangenbehartiging.

In het kort:

• Een mediator is onafhankelijk; advocaten behartigen elk het belang van hun eigen cliënt
• Voor het indienen van het verzoekschrift is altijd een advocaat wettelijk verplicht, ook bij mediation
• Bij mediation is dit één gezamenlijke, aangesloten advocaat, niet twee eigen, onderhandelende advocaten
• Een scheidingsadvocaat rekent doorgaans een uurtarief van ongeveer € 150 tot € 350
• Een scheiding via twee eigen advocaten kost al snel € 3.000 tot € 15.000 of meer
• Bij mediation blijven jullie zelf aan het stuur van de uitkomst, niet de rechter

De rol van de mediator versus die van een advocaat

Een advocaat behartigt de belangen van zijn of haar eigen cliënt. Dat betekent dat, bij twee eigen advocaten, elke partner zijn eigen belangenbehartiger heeft die primair voor hem of haar het beste resultaat probeert te behalen. Een mediator doet nadrukkelijk het tegenovergestelde: hij vertegenwoordigt geen van beide partners, maar begeleidt het proces zodat jullie sámen tot een oplossing komen die voor beiden werkbaar is.

Dit verschil in uitgangspunt heeft grote invloed op de sfeer van het traject. Bij twee eigen advocaten ontstaat al snel een dynamiek van onderhandelen en tegenover elkaar staan. Bij mediation blijft het gesprek gericht op samenwerken, ook al is de relatie beëindigd. Belangrijk detail: voor het indienen van het verzoekschrift bij de rechtbank is altijd een advocaat wettelijk verplicht, ook bij een gezamenlijk verzoek. Een mediator, ook een MfN-registermediator met familierechtelijke aantekening, mag dit niet zelfstandig doen. Bij mediation via Mediation Rivierenland verzorgt daarom een vaste, aangesloten advocaat uitsluitend deze formele indiening, terwijl de mediator het volledige inhoudelijke traject begeleidt — met als resultaat dat er slechts één advocaat nodig is, in plaats van twee eigen, onderhandelende advocaten.

Tarieven vergeleken: wat kost een mediator versus een scheidingsadvocaat?

Dit is voor de meeste mensen de kern van de afweging, dus we zetten de tarieven concreet naast elkaar. Een scheidingsadvocaat rekent doorgaans een uurtarief tussen de € 150 en € 350, afhankelijk van ervaring, specialisatie en regio — een starter rekent aan de onderkant van deze bandbreedte, een ervaren specialist in familierecht aan de bovenkant. Bij een gezamenlijk verzoek met één gedeelde, onderhandelende advocaat, waarbij beide partners het al grotendeels eens zijn, liggen de totale kosten doorgaans tussen de € 750 en € 2.500. Zodra beide partners een eigen, onderhandelende advocaat inschakelen en er sprake is van onderhandeling of een geschil, lopen de totale kosten (voor beide partijen samen) al snel op tot € 3.000 tot € 15.000 of meer, afhankelijk van de complexiteit en de mate van conflict.

Bij mediation betaal je (samen) voor één professional die het hele inhoudelijke traject begeleidt, aangevuld met de beperkte kosten van de aangesloten advocaat voor uitsluitend de formele indiening, wat de totale kosten aanzienlijk beperkt houdt. Concrete bedragen voor mediation bij Mediation Rivierenland, inclusief de mogelijkheid van gesubsidieerde mediation via een toevoeging, vind je op onze pagina over wat scheiden kost.

Het kernverschil zit hem niet alleen in het uurtarief zelf, maar vooral in het aantal uren en het aantal betrokken professionals: bij mediation werk je met één mediator aan één gezamenlijke oplossing en is er maar één advocaat nodig voor de indiening, terwijl bij twee eigen, onderhandelende advocaten al snel dubbel werk ontstaat — beide advocaten bestuderen het dossier, corresponderen met elkaar, en onderhandelen over elk onderdeel. Dat verschil in aanpak, niet alleen het uurtarief, verklaart het grootste deel van het kostenverschil.

Griffierecht: een kostenpost die bij beide routes geldt

Een veelgemaakte denkfout is dat griffierecht (de kosten die de rechtbank rekent voor behandeling van het verzoek) alleen bij een advocatenprocedure zou gelden. Dat klopt niet: griffierecht is bij elke scheiding verschuldigd, ongeacht of het gaat om een mediationtraject met één aangesloten advocaat voor de indiening of een procedure met twee eigen advocaten. Bij een regulier, gezamenlijk verzoek betaal je hiervoor doorgaans enkele honderden euro's, met een fors gereduceerd tarief wanneer je in aanmerking komt voor toevoeging. Dit kostenonderdeel valt dus grotendeels weg tegen elkaar in de vergelijking — het echte verschil zit in de kosten van de professionals die jullie begeleiden, niet in het griffierecht zelf.

Dekt een rechtsbijstandverzekering de kosten?

Veel mensen hebben een rechtsbijstandverzekering en vragen zich af of deze de kosten van een scheiding dekt. Dit verschilt sterk per verzekeraar en polis: sommige rechtsbijstandverzekeringen sluiten familierechtelijke geschillen, waaronder scheidingen, uitdrukkelijk uit van standaarddekking, of bieden dit alleen tegen een aanvullende premie. Mediation wordt door verzekeraars bovendien niet altijd op dezelfde voet behandeld als een advocatenprocedure. Het is daarom altijd verstandig om vooraf de eigen polisvoorwaarden te raadplegen of contact op te nemen met de verzekeraar, in plaats van dit als vanzelfsprekend te veronderstellen.

Opleiding, registratie en kwaliteitswaarborgen

Beide beroepsgroepen kennen eigen kwaliteitswaarborgen, maar met een verschillende insteek. Advocaten zijn ingeschreven bij de Nederlandse Orde van Advocaten en kunnen zich specialiseren in familierecht, bijvoorbeeld via het keurmerk van de vFAS (vereniging van Familierecht Advocaten Scheidingsmediators). MfN-registermediators zijn ingeschreven bij de Mediatorsfederatie Nederland, gebonden aan een gedragscode en tuchtrecht, en moeten periodiek bijscholen. Voor de formele indiening van het verzoekschrift bij de rechtbank is en blijft een advocaat wettelijk vereist. Beide beroepsgroepen kennen dus stevige kwaliteitseisen, maar advocaten zijn primair opgeleid in het behartigen van één cliënt in een geschil, terwijl mediators specifiek zijn opgeleid in het begeleiden van gezamenlijk overleg.

Wie bepaalt de uitkomst?

Bij mediation bepalen jullie zelf, met begeleiding van de mediator, welke afspraken passend zijn. Bij een advocatenprocedure die vastloopt, kan de zaak uiteindelijk aan de rechter worden voorgelegd, die dan een bindende beslissing neemt. Veel mensen ervaren het als prettiger om zelf de regie te houden over uitkomsten die hun eigen toekomst raken, in plaats van deze aan een rechter over te laten.

Wanneer is een procedure met twee eigen advocaten toch de betere keuze?

Mediation gaat uit van de bereidheid van beide partners om er in overleg uit te komen. Is die bereidheid er niet, bijvoorbeeld bij een langdurig en ernstig conflict, huiselijk geweld, of wanneer één partner structureel weigert mee te werken, dan is een procedure via twee eigen advocaten passender. Ook bij een eenzijdig verzoek tot echtscheiding, waarbij geen overeenstemming bestaat, heeft ieder een eigen advocaat nodig.

Een praktische check: welke route past bij jullie?

Twijfel je nog? Een paar vragen helpen om een eerste richting te bepalen: kunnen jullie, ondanks de scheiding, nog redelijk met elkaar in gesprek? Is er geen sprake van bedreiging, intimidatie of een sterk machtsverschil? Willen jullie beiden invloed houden op de uitkomst, in plaats van dit aan een rechter over te laten? En hechten jullie waarde aan een efficiënt en kostenbewust traject? Is het antwoord op deze vragen overwegend ja, dan is mediation vaak een goede keuze. Is het antwoord op één of meer van deze vragen duidelijk nee, dan is een gesprek met een eigen advocaat een logischer eerste stap.

Kun je overstappen tussen beide routes?

Ja. Sommige stellen starten met mediation en schakelen op een specifiek onderdeel toch een eigen advocaat in voor extra advies. Andersom komt ook voor: partijen die eerst via twee eigen advocaten begonnen, maar besluiten het vervolgtraject via mediation af te ronden omdat dit rustiger en efficiënter verloopt. Lees ook onze pagina over wat een mediator bij een scheiding doet voor meer achtergrond.

Vrijblijvend kennismaken met Mediation Rivierenland

Benieuwd wat Mediation Rivierenland voor jullie kan betekenen? Op de pagina Mediation Rivierenland – kort en bondig lees je in het kort wie we zijn, wat mediation kost en hoe je vrijblijvend kennis kunt maken. Bellen kan ook direct: 06-57206964, of mail naar info@mediationrivierenland.nl.

Veelgestelde vragen